Trả lời nhanh
Phòng trà, phòng sinh hoạt chung nên có 4 nhóm đèn đi dây riêng để ghép thành nhiều kịch bản:
Bốn nhóm này ghép thành kịch bản sinh hoạt, thưởng trà, tiếp khách và buổi tối. Việc quan trọng không nằm ở chiếc đèn mà ở việc chia line trước khi đi dây.
Phòng trà hay phòng sinh hoạt chung là chỗ gia đình ngồi với nhau buổi tối, cũng là chỗ tiếp bạn bè thân. Một phòng như vậy có hai nhu cầu trái ngược trong cùng một ngày: lúc dọn dẹp, lúc trẻ con chơi thì cần sáng rõ; lúc pha trà, nói chuyện thì cần ánh sáng thấp xuống, tập trung vào bàn và mảng tường đẹp. Một công tắc bật tất cả không làm nổi cả hai việc đó. Bài này nói cách HAT Lighting bố trí đèn và chia line cho phòng trà, lấy ví dụ từ một phòng trà thực tế đã thi công: tường tranh trúc, vách đá có hốc kệ, bàn trà dài ở giữa.

Kịch bản sinh hoạt: bật đủ lớp nền, khe hắt trần và đèn rọi bàn. Phòng sáng đều để dọn dẹp, đón khách. Công trình HAT Lighting thực hiện.
Nội dung chính
ToggleTrong 7 nguyên tắc thiết kế của HAT Lighting, nguyên tắc cuối cùng là thiết kế cho nhiều kịch bản sử dụng: sinh hoạt hằng ngày, tiếp khách, nghỉ ngơi buổi tối, đêm khuya. Phòng trà là nơi nguyên tắc này lộ rõ, vì cùng một chỗ ngồi mà mỗi lúc một tâm trạng. Nguyên tắc đầu tiên cũng áp vào đây: thiết kế theo lớp ánh sáng, không theo số lượng đèn. Có sáng có tối thì phòng mới có chiều sâu; sáng đều tuyệt đối làm phòng trà thành phòng họp. Câu hỏi đúng không phải “phòng này cần mấy đèn” mà là “phòng này cần những lớp nào, lớp nào bật lúc nào”.
| Nhóm đèn | Việc nó làm | Đèn HAT hay dùng | Màu ánh sáng |
|---|---|---|---|
| Đèn nền | Đủ sáng để dọn dẹp, đón khách, trẻ chơi | Đèn âm trần góc rộng, đặt theo vành quanh phòng | 4000K |
| Rọi bàn trà | Làm bàn trà thành tâm điểm, thấy rõ màu nước trà, ấm chén | 3 đèn rọi điểm MINI 5W, góc 15°, lỗ khoét Ø35 | 3000K |
| Hắt tranh, hắt vách | Tôn tranh tường, vách đá, vách gỗ | Đèn rọi tường FINN 7W góc 24°, hoặc LED dây 24V trong khe hắt | 3000K |
| LED hốc kệ, LED dưới bục | Lớp sáng thấp, dịu khi tắt đèn nền | LED dây 24V giấu trong hốc, dưới mép bục hoặc bệ ghế | 3000K |
Màu ánh sáng theo quy chuẩn nội bộ của HAT: phòng sinh hoạt chung lấy nền 4000K, còn toàn bộ đèn điểm nhấn, rọi tranh, rọi tủ dùng 3000K. Khi tắt nền, phòng trà chỉ còn các lớp 3000K, nên về tối phòng ấm hẳn mà không cần đổi đèn. Chỉ số hoàn màu HAT dùng chung cho các đèn trong nhà là CRI 98, để gỗ, đá, màu nước trà lên đúng màu.
Lỗi hay gặp là chia đèn âm trần đều mặt trần kiểu bàn cờ, rồi một đèn rơi đúng trên đầu người ngồi uống trà. Quy tắc bố trí của HAT: đèn nền nằm trên vành chu vi cách mặt tường 800 mm, không thả đèn lẻ vào giữa phòng; phòng lớn giữ bước giữa hai đèn trên vành tối thiểu 1.250 mm, hai đèn nền không gần nhau dưới 700 mm. Thiếu sáng thì thà hạ mức nền xuống rồi bù bằng đèn rọi bàn, còn hơn rải kín trần.
Riêng vùng bàn trà là vùng cấm của đèn nền. Ánh sáng cho bàn đến từ nhóm rọi bàn, không phải từ đèn nền đặt vô tình phía trên.
Quy chuẩn HAT ghi rõ: bàn trà dùng 3 đèn MINI 5W chụm. Đèn này góc 15°, lỗ khoét chỉ Ø35 nên gần như không thấy đèn trên trần, chỉ thấy ba vệt sáng tròn trên mặt bàn. Ba đèn đặt theo trục bàn, khoảng cách tính theo chiều dài bàn và cao trần trên bản vẽ. Vì đèn góc hẹp, lệch 200 mm là vệt sáng rơi ra ngoài mép bàn, nên vị trí bàn phải chốt trước khi khoét trần.
Kiểm tra chói cho nhóm này phải làm ở tư thế ngồi: người ngồi ghế thấp nhìn ngang qua bàn có thấy điểm sáng của đèn đối diện không. Đứng giữa phòng mà kiểm thì không bao giờ thấy lỗi.

Kịch bản buổi tối: tắt đèn nền, còn lớp hắt tường tranh trúc và dải LED thấp dưới bàn ghế. Cùng một phòng, không thay đèn. Công trình HAT Lighting thực hiện.
Ở phòng trà trong ảnh, mảng tường tranh trúc là thứ người ta nhìn nhiều nhất. Có hai cách HAT làm nổi một mảng tường như vậy:
Ở công trình trong ảnh, dải hắt tường tranh có hai tông sáng: trắng khi muốn thấy rõ nét mực của bức tranh, ấm khi về đêm muốn phòng trầm xuống. Đó là một line riêng, không chung với đèn nền. Vách đá bên cạnh có các hốc nhỏ bày ấm chén; mỗi hốc một đoạn LED giấu phía trong, cách làm tương tự bài đèn rọi hốc tường, kệ trưng bày.
Lưu ý về màu: gỗ và đá vân ấm “chết màu” dưới ánh sáng quá trắng. Vì vậy lớp hắt vách đá, vách gỗ HAT giữ 3000K, không chạy theo màu đèn nền.
Trong ảnh kịch bản buổi tối, phần sáng dịu sát sàn là dải LED giấu dưới mép bàn và bệ ghế. Lớp này giữ cho phòng không tối om khi đã tắt nền: người đứng dậy lấy nước vẫn thấy chân ghế, thấy lối ra. LED bị che kiểu này góp rất ít vào độ sáng chung (HAT tính hệ số 0,12, so với 0,30 của khe hắt trần giật cấp), nên không dùng nó thay đèn nền. Nó là lớp cảm xúc, không phải lớp làm việc.
Theo quy ước chia line của HAT (LN: LED nền hắt trần; N: đèn nền âm trần; Đ: điểm nhấn), một phòng trà có thể ghép như sau:
| Kịch bản | Nhóm bật | Cảm giác |
|---|---|---|
| Dọn dẹp, sinh hoạt ban ngày | N + LN | Sáng đều, nhìn rõ mọi góc |
| Tiếp khách | N + LN + rọi bàn + hắt tranh | Sáng, có chiều sâu, tranh và vách đá nổi lên |
| Thưởng trà | Rọi bàn + LED hốc kệ | Phòng chìm xuống, bàn trà là tâm điểm |
| Buổi tối, trò chuyện | Hắt tranh tông ấm + LED dưới bục | Trầm, ấm, không thấy nguồn sáng |
Bảng này là khung gợi ý. Nhà có người lớn tuổi cần thêm kịch bản đêm khuya với đèn lối đi; nhà hay tiếp khách đông cần tách line điểm nhấn nhỏ hơn. Trước khi vẽ, HAT hỏi nếp sinh hoạt của gia đình: ai dùng phòng này nhiều nhất, giờ nào, ngồi hướng nào.
Mặt bằng nội thất đã chốt (vị trí bàn trà, hướng ghế, mảng tường treo tranh, vách đá hay vách gỗ), bản vẽ trần có giật cấp hay không, vật liệu và màu từng mảng tường, sơ đồ line kèm vị trí công tắc, và bảng khối lượng ghi rõ mã đèn, góc chiếu, màu ánh sáng từng vị trí để thợ không tự thay đèn khác. Chưa có nội thất thì chưa đặt được đèn rọi bàn. Các phần này nằm trong bộ hồ sơ HAT giao cho khách, xem bài hồ sơ thiết kế chiếu sáng gồm những gì.
Theo quy chuẩn HAT Lighting, đèn nền phòng sinh hoạt chung dùng 4000K, còn đèn rọi bàn trà, hắt tranh, hắt vách và LED hốc kệ dùng 3000K. Khi tắt nền, phòng chỉ còn các lớp 3000K nên tự ấm lại mà không cần đổi đèn.
HAT dùng 3 đèn rọi điểm MINI 5W góc 15° chụm theo trục bàn trà, và không đặt đèn nền trong vùng bàn. Khoảng cách giữa ba đèn tính theo chiều dài bàn và cao trần trên bản vẽ.
Đèn rọi tường 7W góc 24° đặt cách tường 400 mm cho vệt sáng có hướng, hợp với tranh và vách đá cần bóng đổ. LED dây trong khe hắt cho ánh sáng trôi đều cả mảng, không thấy bóng đèn. Dù chọn cách nào cũng bỏ dãy đèn nền dọc bức tường đó để không chồng sáng.
Vẫn nên tách ít nhất ba line: đèn nền, rọi bàn và hắt tường. Phòng nhỏ không cần nhiều đèn, nhưng vẫn cần tắt được nền để bàn trà thành tâm điểm. Chia line là chuyện đi dây, không tốn thêm đèn.
Không. Chia line đúng và cụm công tắc rời đã cho bốn kịch bản cơ bản. Đèn thông minh hay bộ điều khiển kịch bản chỉ giúp bấm một nút ra một kịch bản và chỉnh độ sáng mịn hơn; nền tảng vẫn là bản vẽ chia line từ đầu.
Phòng trà đẹp hay không nằm ở việc tắt được những gì, chứ không phải bật được bao nhiêu. Để tắt được, đèn phải chia nhóm đúng từ bản vẽ, trước khi khoét trần và đi dây. HAT Lighting nhận thiết kế và thi công chiếu sáng trọn gói cho nhà phố, biệt thự, villa tại Nghệ An – Hà Tĩnh: bản vẽ bố trí đèn từng phòng, sơ đồ chia line và kịch bản, cung cấp đèn, thi công, nghiệm thu bật thử từng kịch bản cùng gia chủ và bảo hành tận nơi. Phí thiết kế công khai tại trang chi phí thiết kế chiếu sáng nhà ở.
Xem thêm: Chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng · Đèn thông minh cho nhà ở · Đèn rọi tranh · Đèn rọi hốc tường, kệ trưng bày · LED hắt trần
Kiểm duyệt chuyên môn: Nguyễn Đình Hùng – Founder & CEO HAT Lighting
Kỹ sư Kỹ thuật điện, bắt đầu từ kỹ thuật nhà thông minh trước khi chuyên về thiết kế chiếu sáng nhà ở. Cùng đội ngũ HAT Lighting đã thiết kế và thi công chiếu sáng hơn 100 công trình nhà phố, biệt thự tại Nghệ An – Hà Tĩnh. Xem thêm: hungthanden.vn