Trả lời nhanh
Chiếu sáng hốc tường, kệ trưng bày có hai cách chính, chọn theo món đồ và hình dạng kệ:
Vị trí đèn, đường dây và nguồn cho LED phải chốt trước khi đóng trần và đóng kệ.
Nhiều nhà làm hốc tường, kệ trưng bày rất kỹ: ốp gỗ, sơn hiệu ứng, chọn bình gốm, tượng đẹp. Nhưng đèn thì để chung với đèn trần. Tối bật lên, hốc tường chỉ là một khoảng tối, món đồ trưng bày chìm vào tường, có khi còn bị bóng đèn trần đổ một vệt đen ngang qua. Bài này nói cách chiếu sáng hốc tường, kệ trưng bày cho đúng: lúc nào dùng đèn rọi điểm, lúc nào dùng LED dây, đặt đèn ở đâu và những lỗi hay gặp.

Hốc tường hẹp chỉ cần một đèn rọi điểm góc hẹp đặt sát mép hốc, chiếu thẳng xuống món đồ.
Nội dung chính
ToggleTrong cách thiết kế của HAT, ánh sáng trong nhà chia thành bốn lớp: lớp nền, lớp chức năng, lớp điểm nhấn và lớp trang trí. Hốc tường, kệ trưng bày thuộc lớp điểm nhấn, cùng nhóm với tranh, mảng đá, vách gỗ, tiểu cảnh.
Đèn nền sinh ra để chiếu đều cả phòng, nên khi chiếu vào hốc nó không làm món đồ nổi lên được. Mắt người luôn nhìn về chỗ sáng hơn cả trong phòng. Muốn món đồ trưng bày thành tâm điểm thì chỗ đó phải sáng hơn xung quanh, còn xung quanh được phép tối hơn. Có sáng có tối thì không gian mới có chiều sâu; sáng đều tuyệt đối thì phòng khách trông phẳng như phòng họp.
Lý do thứ hai là tôn vật liệu. Men gốm, vân gỗ, mặt đá chỉ đẹp khi nguồn sáng hoàn màu tốt và chiếu đúng góc. Ánh sáng tạt ngang, quá trắng hoặc hoàn màu kém sẽ làm gốm xỉn, gỗ xám đi.
Không có cách nào đúng cho mọi hốc. Chọn theo món đồ, chiều sâu hốc và số tầng kệ.
| Tiêu chí | Đèn rọi điểm góc hẹp | LED dây giấu dưới tầng kệ |
|---|---|---|
| Hợp với | Hốc đặt 1–2 món nổi bật: bình gốm, tượng, bonsai | Kệ nhiều tầng, nhiều món nhỏ, tủ rượu, tủ sách |
| Hiệu ứng | Một vùng sáng gom vào món đồ, có bóng đổ, có khối | Mỗi tầng sáng đều, nhìn tổng thể gọn |
| Vị trí lắp | Âm trần ngay trên hốc, hoặc âm trần trong nóc hốc | Rãnh dưới mép trước từng tầng kệ, giấu trong nẹp nhôm |
| Cần chốt trước | Vị trí lỗ khoét so với tâm hốc | Rãnh LED, đường dây nối các tầng, chỗ đặt bộ nguồn |
| Lỗi hay gặp | Đèn lệch tâm, vệt sáng rơi ra ngoài món đồ | Lộ hạt LED, đốm sáng trên mặt kệ bóng |
Nhiều công trình dùng cả hai: LED dây cho kệ nhiều tầng cạnh tivi, đèn rọi điểm cho hốc lối vào hoặc góc phòng trà.
Với hốc đặt một món nổi bật, đèn rọi điểm góc hẹp cho hiệu ứng rõ ràng: món đồ sáng lên, có bóng đổ nhẹ phía sau nên nhìn ra khối, phần còn lại của hốc tối dần.
Hai mẫu HAT hay dùng cho điểm nhấn trong nhà:
| Mẫu đèn | Thông số | Dùng khi |
|---|---|---|
| MINI 5W | 5W, góc 15°, 3000K, lỗ khoét Ø35 | Hốc hẹp, món đồ nhỏ; cũng dùng cho bàn trà, tab đầu giường |
| FINN 7W | 7W, góc 24°, 3000K, lỗ khoét Ø75 | Hốc rộng hơn, mảng tường trang trí, món đồ lớn |
Cả hai dùng chip Bridgelux, driver EAGL, hoàn màu CRI ≥ 98, bảo hành 4 năm. Lỗ khoét Ø35 của MINI 5W rất nhỏ, gần như không thấy trên trần, hợp với nóc hốc hẹp.
Nguyên tắc dễ nhớ: góc càng hẹp thì vùng sáng càng gọn. Hốc hẹp mà dùng đèn góc rộng thì ánh sáng tràn ra hai bên vách, món đồ không nổi bật hơn vách là bao. Ngược lại, hốc rộng đặt nhiều món mà dùng một đèn góc hẹp thì chỉ món giữa sáng, hai bên tối.

Một đèn rọi điểm góc hẹp gom sáng vào tượng trang trí trên kệ, phần còn lại để tối nhẹ.
Kệ cạnh tivi, tủ trưng bày, tủ rượu thường có nhiều tầng, mỗi tầng vài món. Đèn rọi từ trần xuống chỉ sáng tầng trên cùng, tầng dưới bị chính tấm kệ phía trên che. Với kệ kiểu này, cách hợp lý là giấu LED dây dưới mép trước của từng tầng, chiếu xuống tầng bên dưới.
Ở công trình trong ảnh dưới, mỗi tầng kệ gỗ có một dải LED giấu dưới mép. Bình gốm, đồ trang trí tầng nào cũng sáng đều, mặt vách gỗ phía sau ửng vàng, không thấy hạt LED.

Kệ hốc tường nhiều tầng: LED dây giấu dưới mép từng tầng, mỗi tầng sáng đều, không lộ hạt LED.
Để LED dây trong kệ đẹp và bền:
Cách làm khe LED cho mịn, không lộ hạt xem thêm bài LED hắt trần; nguyên tắc ở kệ cũng tương tự.
Quy chuẩn thiết kế HAT dùng 3000K cho toàn bộ đèn điểm nhấn: rọi tranh, rọi tủ, rọi hốc. Ánh sáng vàng ấm hợp với gỗ, gốm men, đồ đồng, giữ được độ ấm của vật liệu. Phòng khách dùng đèn nền 4000K vẫn có thể dùng đèn hốc 3000K, vì hốc là một mảng tách riêng; chênh lệch nhẹ còn làm hốc nổi lên.
Điều cần tránh là trong cùng một kệ, cùng một dãy hốc mà mỗi đèn một màu. Mua đèn nhiều đợt, khác lô, khác hãng thì dù cùng ghi 3000K vẫn có thể lệch nhau thấy rõ. Đọc thêm bài SDCM và độ đồng nhất màu đèn LED.
Đèn hốc, đèn kệ là lớp ánh sáng đáng giá vào buổi tối: tắt đèn nền, chỉ để đèn điểm nhấn và vài đèn hắt, phòng khách trở nên ấm và sâu hơn hẳn. Muốn vậy thì phải chia line ngay từ bản vẽ: đèn nền một line, đèn điểm nhấn một line, LED hắt một line, không để một phím bật tất cả. Cách chia line chi tiết xem bài chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng.
Nếu món trưng bày là tranh treo tường, cách chọn đèn và góc chiếu có khác, xem bài đèn rọi tranh.
Hốc đặt một món nổi bật nên dùng đèn rọi điểm góc hẹp chiếu từ trên xuống, ví dụ MINI 5W góc 15° hoặc FINN 7W góc 24° khi hốc rộng. Kệ nhiều tầng nên dùng LED dây giấu dưới mép từng tầng.
Quy chuẩn thiết kế HAT dùng 3000K vàng ấm cho toàn bộ đèn điểm nhấn, gồm đèn rọi hốc, rọi tủ, rọi tranh. Màu này giữ được độ ấm của gỗ, gốm, đồ đồng.
Không nên chỉ dùng đèn âm trần, vì tầng trên sẽ che tầng dưới. Nên giấu LED dây trong nẹp nhôm dưới mép trước từng tầng để tầng nào cũng sáng đều.
Dùng LED COB cho dải sáng liền, đặt LED trong nẹp nhôm có tấm che, giấu ở mép trước của tầng kệ. Rãnh LED và đường dây phải tính khi đóng kệ, không dán sau.
Trước khi đóng trần và đóng kệ. Lúc đó cần biết vị trí lỗ khoét so với món đồ trưng bày, rãnh LED, đường dây và chỗ đặt bộ nguồn. Làm sau thì phải đục hoặc để dây lộ.
Hốc tường, kệ trưng bày chỉ đẹp khi đèn được tính cùng lúc với bản vẽ nội thất: biết trước đặt món gì, ở đâu, kệ mấy tầng, mặt kệ vật liệu gì. HAT Lighting nhận thiết kế và thi công chiếu sáng trọn gói cho biệt thự, villa, nhà phố tại Nghệ An – Hà Tĩnh: bản vẽ bố trí đèn theo lớp ánh sáng, bảng tính độ rọi, chia line theo kịch bản, cung cấp đèn, phối hợp với bên nội thất để làm rãnh LED, thi công, căn chỉnh hướng đèn khi nghiệm thu và bảo hành tận nơi. Phí thiết kế công khai tại trang chi phí thiết kế chiếu sáng nhà ở.
Xem thêm: Đèn rọi tranh · Chọn đèn âm trần cho từng phòng · Chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng · Chiếu sáng phòng khách thông tầng
Kiểm duyệt chuyên môn: Nguyễn Đình Hùng – Founder & CEO HAT Lighting
Kỹ sư Kỹ thuật điện, bắt đầu từ kỹ thuật nhà thông minh trước khi chuyên về thiết kế chiếu sáng nhà ở. Cùng đội ngũ HAT Lighting đã thiết kế và thi công chiếu sáng hơn 100 công trình nhà phố, biệt thự tại Nghệ An – Hà Tĩnh. Xem thêm: hungthanden.vn