Trả lời nhanh
Độ rọi (lux) là lượng ánh sáng rơi xuống một mét vuông bề mặt: 1 lux = 1 lumen trên 1 m². Đây là con số cho biết một chỗ đủ sáng hay chưa. Quy chuẩn QCVN 12 đặt mức tối thiểu cho căn hộ:
Khi thiết kế nhà ở, HAT Lighting để lớp nền vừa đủ: phòng khách khoảng 180 lux, bếp và bàn ăn 160–200 lux, phòng ngủ khoảng 115 lux. Chỗ cần nhiều ánh sáng như mặt bếp, bàn ăn, bàn trà được bù bằng đèn nhiệm vụ đặt đúng chỗ.
Khi chọn đèn, người ta hay hỏi “bao nhiêu W”, nhưng W chỉ là điện năng tiêu thụ. Điều mắt cảm nhận là ánh sáng rơi xuống mặt bàn, mặt sàn bao nhiêu: đó là độ rọi, đo bằng lux. Bài này giải thích lux là gì, bảng lux cho từng phòng trong nhà, cách tính ra số đèn và cách đo lux khi nghiệm thu.
Nội dung chính
Toggle| Đại lượng | Đơn vị | Cho biết |
|---|---|---|
| Công suất | watt (W) | Đèn tiêu thụ bao nhiêu điện |
| Quang thông | lumen (lm) | Đèn phát ra bao nhiêu ánh sáng |
| Độ rọi | lux (lx) | Bao nhiêu ánh sáng rơi xuống 1 m² bề mặt |
Cùng một bóng đèn, đặt gần mặt bàn thì độ rọi cao, treo cao hơn thì độ rọi giảm. Vì vậy thiết kế chiếu sáng tính bằng lux tại chỗ dùng, không tính bằng W.
| Khu vực | Mức tối thiểu theo quy chuẩn | HAT thiết kế lớp nền | Đèn nhiệm vụ bù thêm |
|---|---|---|---|
| Phòng khách | 200 lux (QCVN 12) | khoảng 180 lux | Đèn rọi bàn trà, đèn nhấn vách tivi |
| Phòng ngủ | 100 lux (QCVN 12) | khoảng 115 lux | LED hắt sau ốp đầu giường, đèn nhỏ hai bên đầu giường |
| Bếp, bàn ăn | 200 lux (QCVN 12) | 160–200 lux | LED dưới đáy tủ bếp trên cho mặt bàn bếp; 3 đèn rọi đúng trục bàn ăn |
| Phòng tắm, WC | 75 lux (QCVN 12, trong căn hộ); 200 lux (TCVN 7114, khu vệ sinh công trình) | tính theo bản vẽ | Đèn rọi gương lavabo |
| Hành lang trong nhà | 75 lux (QCVN 12) | tính theo bản vẽ | — |
| Cầu thang chính (khu chung) | 150 lux (QCVN 12, TCVN 7114) | tính theo bản vẽ | LED hắt chân bậc, đèn âm trần ở chiếu nghỉ |
Con số HAT ghi ở bảng là độ rọi trung bình của lớp nền: đèn âm trần chiếu sáng chung, tính ở mặt phẳng cao 0,8 m, đèn điểm nhấn chỉ tính một nửa. HAT cố ý để lớp nền vừa đủ chứ không rải kín đèn lên trần cho đạt số cao, vì trần lỗ chỗ nhìn rối, dễ chói, và sáng đều tuyệt đối làm nhà phẳng như phòng họp. Chỗ cần nhiều ánh sáng thì bù bằng đèn nhiệm vụ đặt đúng chỗ:
Nhờ vậy mặt bếp, mặt bàn ăn, bàn trà sáng hơn mức nền, còn không gian chung giữ dịu mắt.
Công thức gốc: tổng quang thông cần (lumen) = diện tích (m²) × độ rọi mong muốn (lux). Chia cho quang thông của một đèn ra số đèn. Với đèn LED khoảng 90 lumen mỗi watt, lớp nền của phòng 15m²:
| Phòng 15m² | Độ rọi lớp nền | Tổng lumen | Công suất LED (lý thuyết) |
|---|---|---|---|
| Phòng ngủ | khoảng 115 lux | khoảng 1.725 lm | khoảng 19W |
| Phòng khách | khoảng 180 lux | khoảng 2.700 lm | khoảng 30W |
| Bếp, bàn ăn | 160–200 lux | 2.400–3.000 lm | khoảng 27–33W |
Đây là con số lý thuyết cho lớp nền, chưa gồm đèn nhiệm vụ bù thêm ở mặt bàn. Thực tế một phần ánh sáng bị tường, trần, chóa đèn hấp thụ, và đèn giảm sáng dần theo thời gian. Người thiết kế đưa thêm hệ số sử dụng và hệ số duy trì vào tính toán, nên con số đúng cho từng nhà phải tính trên bản vẽ. Chi tiết cách tính xem bài một phòng cần bao nhiêu đèn.
Độ rọi đo bằng lux kế (máy đo ánh sáng): đặt cảm biến nằm ngang trên mặt cần đo (mặt bàn ăn, mặt bàn bếp, mặt giường), đọc số lux. Các công trình có người lao động phải đo theo phương pháp TCVN 5176:1990. Với nhà ở, HAT đo ở những mặt làm việc chính sau khi lên đèn để đối chiếu với bản vẽ.

Nghiệm thu: nhân viên HAT Lighting đo độ rọi trên mặt đảo bếp sau khi lên đèn.
Độ rọi là lượng ánh sáng rơi xuống một mét vuông bề mặt, đo bằng lux: 1 lux bằng 1 lumen trên 1 m². Độ rọi cho biết một chỗ đủ sáng hay chưa.
Quy chuẩn QCVN 12 đặt mức tối thiểu 200 lux cho phòng khách căn hộ. Khi thiết kế, HAT Lighting để lớp nền phòng khách khoảng 180 lux rồi bù bằng đèn rọi bàn trà, đèn nhấn vách tivi.
Mức tối thiểu theo QCVN 12 là 100 lux. HAT thiết kế lớp nền phòng ngủ khoảng 115 lux, ánh sáng vàng ấm, không đặt đèn rọi trên chỗ nằm.
Mức tối thiểu theo QCVN 12 là 200 lux. HAT thiết kế lớp nền bếp và bàn ăn 160–200 lux, mặt bàn bếp có thêm LED dưới tủ bếp trên, bàn ăn có đèn rọi riêng đúng trục bàn.
Đo bằng lux kế (máy đo ánh sáng), đặt cảm biến nằm ngang trên mặt cần đo như mặt bàn, mặt bếp rồi đọc số.
Đủ lux, đều sáng, không chói và đúng màu là bốn việc phải tính cùng lúc trên bản vẽ. HAT Lighting nhận thiết kế và thi công chiếu sáng trọn gói cho nhà phố, biệt thự, villa, căn hộ tại Nghệ An – Hà Tĩnh: bản vẽ bố trí đèn kèm bảng tính độ rọi cho từng phòng, thi công, đo nghiệm thu và bảo hành tận nơi. Phí thiết kế công khai tại trang chi phí thiết kế chiếu sáng nhà ở.
Xem thêm: Một phòng cần bao nhiêu đèn · Chiếu sáng phòng bếp, bàn ăn · Cách bố trí đèn cầu thang · Chỉ số hoàn màu CRI
Kiểm duyệt chuyên môn: Nguyễn Đình Hùng – Founder & CEO HAT Lighting
Kỹ sư Kỹ thuật điện, bắt đầu từ kỹ thuật nhà thông minh trước khi chuyên về thiết kế chiếu sáng nhà ở. Cùng đội ngũ HAT Lighting đã thiết kế và thi công chiếu sáng hơn 100 công trình nhà phố, biệt thự tại Nghệ An – Hà Tĩnh. Xem thêm: hungthanden.vn