8 lỗi chiếu sáng thường gặp tại công trình và cách tránh từ bản vẽ

Nhiều nhà bật đèn lần đầu mới thấy có chuyện: phòng khách sáng trưng mà vẫn thấy thiếu gì đó, ngồi sofa thì chói mắt, hai dãy đèn cạnh nhau một dãy vàng một dãy trắng, công tắc bấm mãi không nhớ cái nào bật đèn nào. Phần lớn các lỗi này không nằm ở bóng đèn. Chúng xảy ra sớm hơn nhiều: lúc vẽ, lúc mua, lúc đi dây. Bài này đi qua 8 lỗi HAT Lighting gặp lặp lại nhiều nhất ở công trình, xếp theo giai đoạn xảy ra, và cách chặn từng lỗi ngay từ bản vẽ.

Nhà phố giai đoạn trước bàn giao: đèn âm trần đặt sát hai bức tường dài, rọi thành từng vệt sáng, trần giật cấp có khe đèn. Công trình HAT Lighting thực hiện.

8 lỗi xếp theo giai đoạn xảy ra

Bài 7 sai lầm khi bố trí đèn spotlight đã nói kỹ phần kỹ thuật của riêng đèn rọi như khoảng cách, góc chiếu. Bài này nhìn rộng hơn, theo cả quy trình từ bản vẽ đến bàn giao.

Giai đoạn bản vẽ: 4 lỗi gốc

Lỗi 1: Chốt vị trí đèn khi chưa có mặt bằng nội thất

Đây là lỗi đứng đầu danh sách, vì nó kéo theo gần như mọi lỗi khác. Đèn được khoét trước, sofa, bàn ăn, giường kê sau. Kết quả là đèn rơi vào khoảng trống giữa phòng, còn chỗ cần sáng như mặt bàn ăn, đầu giường đọc sách thì lại tối. Nguyên tắc HAT áp dụng: đèn đi theo nội thất. Không có mặt bằng nội thất thì chỉ đưa phương án sơ bộ và ghi rõ đó là giả định, chưa chốt.

Lỗi 2: Chia đèn đều mặt trần

Kẻ ô bàn cờ trên trần rồi mỗi ô một bóng là cách nhanh nhất. Đèn chia đều thì ánh sáng cũng đều, không chỗ nào sáng hơn chỗ nào, nên không gian trông bẹt như phòng họp. Có sáng có tối thì phòng mới có lớp, có chiều sâu.

Lỗi 3: Đèn chiếu thẳng vào chỗ ngồi, chỗ nằm

Khách ít khi nói “đèn chói”. Khách nói “nằm xem tivi khó chịu”, “ngồi lâu nhức mắt”. Lỗi này thường do kiểm tra đèn ở tư thế đứng giữa phòng, trong khi người ở nhà chủ yếu ngồi và nằm. HAT kiểm tra chói ở ba tư thế: ngồi sofa, nằm giường, đứng chân cầu thang. Chói gần như không sửa được sau khi đã hoàn thiện trần, chỉ có thể đổi đèn hoặc khoét lại.

Lỗi 5: Bỏ lớp nhấn

Nhà đủ sáng nhưng tranh, vách đá, vách gỗ, kệ trưng bày đều chìm. HAT thiết kế theo 4 lớp: nền, chức năng, nhấn, trang trí. Mỗi khu vực trên bản vẽ phải trả lời được: cần lớp nào, lớp nào bật ban ngày, lớp nào bật buổi tối, lớp nào bật khi có khách. Xem ví dụ lớp nhấn trong bài đèn rọi hốc tường, kệ trưng bày.

Dãy đèn âm trần rọi xuống bức tường trơn dưới trần giật cấp, chụp trước khi kê nội thất. Công trình HAT Lighting thực hiện.

Giai đoạn mua đèn: lệch màu ánh sáng

Lỗi 4: Mua đèn nhiều đợt, nhiều nguồn

Tầng 1 mua một đợt, tầng 2 mua đợt khác, thiếu mấy bóng thì ra cửa hàng gần nhà mua thêm. Cùng ghi 3000K nhưng bật lên thì dãy này hơi vàng, dãy kia hơi hồng hoặc hơi xanh. Mắt người nhận ra độ lệch này rất rõ khi hai đèn đứng cạnh nhau trên cùng một mặt trần.

Cách chặn là ghi rõ nhiệt độ màu từng khu vực trong phương án và bảng khối lượng, không để thợ tự quyết, và mua đèn cùng một dòng cho cùng một không gian. Vì sao hai đèn cùng 3000K vẫn lệch màu được giải thích ở bài SDCM là gì.

Giai đoạn đi dây: chia mạch sai

Lỗi 6: Chia mạch theo thuận tay thợ

Thợ điện thường gom đèn theo đường dây ngắn nhất: dãy nào gần nhau thì chung một công tắc. Đi dây thì gọn, nhưng khi ở thì muốn bật riêng đèn rọi tranh lại phải bật cả phòng, muốn để đèn dịu lúc tối khuya thì không có line nào đủ dịu.

Mạch phải chia theo lớp ánh sáng và kịch bản sử dụng: sinh hoạt hằng ngày, tiếp khách, nghỉ ngơi buổi tối, đêm khuya. Khu nào cần chỉnh độ sáng (dimming) phải xác định sớm, vì nó ảnh hưởng tới loại đèn, bộ nguồn và cách đi dây. Tất cả phải thống nhất với thợ điện trước khi đi dây, không phải lúc lắp công tắc. Cách làm chi tiết ở bài chia line đèn, công tắc theo kịch bản chiếu sáng.

Giai đoạn làm trần: khoét không đo

Lỗi 7: Không kiểm tra chiều cao trần và khoảng khoét

Đèn đã chọn, đã đặt mua, đến lúc khoét mới phát hiện phía trên là dầm, ống điều hòa, hoặc khoảng trống trần không đủ sâu cho thân đèn. Lúc đó phải dời vị trí, đổi sang đèn mỏng hơn, hoặc vá lỗ cũ. Chiều cao trần thực tế cũng thường khác bản vẽ kiến trúc, vì hồ sơ kiến trúc hay chỉ ghi cao độ sàn.

Cách chặn: đo trần thực tế, ghi cao độ trần, chỗ giật cấp, khe hắt trên bản vẽ chiếu sáng, kiểm tra vị trí từng đèn trước khi khoét. Kích thước lỗ khoét từng loại đèn xem ở bài chọn đèn âm trần cho từng phòng.

Kỹ thuật viên HAT Lighting kiểm tra hiện trạng công trình trước khi chốt vị trí đèn.

Giai đoạn bàn giao: chủ nhà không biết dùng

Lỗi 8: Bàn giao mà không hướng dẫn

Thợ lắp xong, bật thử thấy đèn sáng hết là coi như xong. Chủ nhà dọn vào ở, không biết công tắc nào bật kịch bản nào, nhiều line đèn nhấn đẹp nhất nhà lại ít khi được bật. Sau vài tháng có đèn hỏng cũng không biết đèn đó thuộc mạch nào, loại gì.

Bàn giao đúng phải có: bật thử từng kịch bản cùng chủ nhà, hướng dẫn từng kịch bản và sơ đồ mạch bằng văn bản, hẹn kiểm tra lại sau một thời gian ở. Checklist chi tiết ở bài nghiệm thu hệ thống chiếu sáng khi nhận nhà.

Vì sao các lỗi này cứ lặp lại?

Ở nhiều công trình, không ai chịu trách nhiệm riêng cho ánh sáng. Kiến trúc sư lo hình khối, đội nội thất lo đồ gỗ, thợ điện lo cho đèn sáng, thợ trần lo cho trần phẳng. Mỗi bên làm đúng phần mình, nhưng không bên nào nhìn ánh sáng như một hệ thống từ bản vẽ đến lúc bàn giao. Một bộ hồ sơ thiết kế chiếu sáng đầy đủ là thứ để các bên cùng làm theo: vị trí đèn bám nội thất, chủng loại, góc chiếu, nhiệt độ màu, chia mạch và bảng khối lượng khớp bản vẽ.

Câu hỏi thường gặp

Lỗi chiếu sáng nào hay gặp nhất khi làm nhà?

Lỗi hay gặp nhất là chốt vị trí đèn khi chưa có mặt bằng nội thất. Đèn khoét trước, đồ kê sau, nên đèn rơi vào khoảng trống còn chỗ cần sáng lại tối. Lỗi này kéo theo chia đèn đều trần và đèn chiếu thẳng vào chỗ ngồi.

Đèn bị chói sau khi đóng trần có sửa được không?

Rất khó. Chói gần như không sửa được sau khi hoàn thiện trần, thường phải đổi đèn hoặc khoét lại vị trí. Vì vậy cần kiểm tra chói trên bản vẽ ở tư thế ngồi sofa, nằm giường, đứng chân cầu thang.

Vì sao đèn cùng 3000K mà nhìn vẫn lệch màu?

Thường do đèn mua nhiều đợt, nhiều nguồn, mỗi lô có độ đồng nhất màu khác nhau. Nên ghi rõ nhiệt độ màu từng khu trong bảng khối lượng và mua cùng một dòng đèn cho cùng một không gian.

Khi nào cần chốt chia mạch đèn với thợ điện?

Trước khi đi dây. Mạch nên chia theo lớp ánh sáng và kịch bản sử dụng, không gom theo đường dây ngắn nhất. Khu cần chỉnh độ sáng phải xác định sớm vì ảnh hưởng tới loại đèn và bộ nguồn.

Làm sao tránh các lỗi này khi chưa đóng trần?

Làm bản vẽ chiếu sáng dựa trên mặt bằng nội thất và chiều cao trần thực tế, ghi rõ chủng loại, nhiệt độ màu, chia mạch, rồi kiểm tra vị trí từng đèn trước khi khoét. Bàn giao có hướng dẫn kịch bản và sơ đồ mạch bằng văn bản.

Thiết kế, thi công chiếu sáng không lỗi cùng HAT Lighting

Phần lớn 8 lỗi trên chặn được nếu ánh sáng được tính từ bản vẽ, trước khi đi dây và đóng trần. HAT Lighting nhận thiết kế và thi công chiếu sáng trọn gói cho nhà phố, biệt thự, villa tại Nghệ An – Hà Tĩnh: bản vẽ bố trí đèn theo mặt bằng nội thất, bảng tính độ rọi, chia mạch theo kịch bản, cung cấp đèn cùng một dòng, phối hợp với thợ điện, thợ trần, nghiệm thu cùng chủ nhà và bảo hành tận nơi. Phí thiết kế công khai tại trang chi phí thiết kế chiếu sáng nhà ở.

• Gửi bản vẽ qua Zalo 0975 422 031.
• Gọi hotline 0859 729 666.
• Xem dịch vụ: nhà phố · biệt thự · villa.

Xem thêm: Hồ sơ thiết kế chiếu sáng gồm những gì · Chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng · SDCM là gì · Nghiệm thu hệ thống chiếu sáng