Chiếu sáng mặt tiền và hiên nhà: hắt cột, hắt trần gỗ, chọn đèn ngoài trời bền

Mặt tiền là thứ khách đến nhà nhìn thấy đầu tiên mỗi tối. Vậy mà nhiều nhà đầu tư kỹ phần trong, còn ngoài hiên chỉ gắn một đèn pha công suất lớn hoặc vài bóng ốp trần. Bật lên, mặt tiền trắng bệch một mảng, cột gỗ và trần gỗ mất màu, người ngồi ngoài hiên bị chói. Bài này nói cách chiếu sáng mặt tiền và hiên nhà cho đúng: hắt cột, hắt trần gỗ, rọi vách, chọn đèn ngoài trời bền và đi mạch an toàn.

Hiên nhà lúc chập tối: cột gỗ hắt sáng từ chân cột, cây ngoài sân có đèn rọi gốc. Công trình HAT Lighting thực hiện.

Mặt tiền đẹp ban đêm nhờ đâu?

Ban đêm, chỗ nào có đèn mới hiện ra. Vì vậy chiếu sáng mặt tiền không phải làm cả mặt nhà sáng đều, mà là chọn chỗ cần hiện ra:

• Những đường nét kiến trúc chính: cột, mái hiên, trần gỗ, vách đá, lam gỗ.
• Lối vào: cổng, bậc tam cấp, cửa chính, nơi cần nhìn rõ để đi lại an toàn.
• Chỗ ngồi ngoài hiên: bàn trà, ghế, nơi cả nhà ngồi buổi tối.

Có sáng có tối thì không gian mới có chiều sâu. Mặt tiền sáng đều trông phẳng như tòa văn phòng.

Hắt sáng cột: cách làm cột gỗ, cột đá nổi khối

Cột là đường thẳng đứng rõ ràng của mặt tiền và hiên nhà. Khi có một vệt sáng chạy dọc thân cột, ngôi nhà có nhịp, đứng xa vẫn đọc được kiến trúc.

• Đặt đèn ở chân cột, chiếu ngược lên. Ở công trình trong ảnh trên, đèn hắt gắn sát chân cột, vệt sáng chạy dọc mặt cột gỗ lên tới mái. Đèn đặt sát nên ánh sáng lướt trên bề mặt, làm hiện vân gỗ.
• Chọn đèn chiếu hẹp, đủ mạnh để vệt sáng đi cao. Cột càng cao thì đèn càng cần công suất lớn và góc chiếu hẹp. Ví dụ trong danh mục đèn ngoài trời HAT có đèn hắt tường ngoài trời 24W, điện 24V, IP65, ánh sáng 3000K.
• Chốt vị trí đèn và đường dây trước khi lát sàn hiên. Lát xong mới nghĩ tới đèn thì phải đục sàn hoặc để dây lộ ra ngoài.
• Hướng đèn tránh tầm mắt. Người ngồi ngoài hiên, người đi từ cổng vào không được nhìn thẳng vào mặt đèn.

Trần gỗ mái hiên: hắt lên thay vì chiếu xuống

Nhiều hiên nhà làm trần lam gỗ rất đẹp, nhưng lại khoét đèn âm trần chiếu xuống. Ánh sáng đổ xuống sàn, còn chính mặt trần gỗ, phần tốn công làm của hiên, lại tối.

Cách HAT hay làm là hắt ánh sáng lên trần. Ở công trình dưới đây, mỗi xà gỗ gắn một đèn rọi nhỏ, chiếu ngược lên mặt trần lam gỗ. Trần sáng lên thành từng mảng ấm, xà gỗ nổi khối, ánh sáng phản xạ xuống sàn hiên đủ dịu để ngồi.

Mỗi xà gỗ một đèn rọi nhỏ, hắt sáng lên trần lam gỗ của mái hiên.

Khi làm cách này, cần để ý:

• Đèn gắn lên xà phải nhỏ, nhìn từ dưới lên không lộ mặt phát sáng.
• Đường dây đi trong khe trần hoặc dọc xà, tính trước khi đóng trần gỗ.
• Nếu hiên vẫn cần sáng mặt bàn trà, thêm một đèn chiếu xuống riêng cho chỗ ngồi, đi line riêng để bật khi cần.

Trần lam gỗ mái hiên: đèn rọi nhỏ gắn trên xà, hắt sáng lên mặt trần gỗ.

Rọi vách, lam gỗ, mảng đá ở mặt tiền

Mảng vách ốp gỗ, lam gỗ, đá tự nhiên ở mặt tiền nên có đèn rọi riêng. Ánh sáng chiếu từ trên xuống hoặc từ dưới lên, sát bề mặt, làm hiện thớ gỗ, vân đá. Ở ảnh dưới, hai đèn rọi gắn tường chiếu xuống vách lam gỗ, tạo hai vệt sáng cân hai bên trụ.

Hai đèn rọi gắn tường chiếu xuống vách lam gỗ, tạo hai vệt sáng ấm hai bên trụ.

Một số loại đèn ngoài trời trong danh mục HAT dùng cho việc này:

Số lượng, công suất, góc chiếu cụ thể chỉ chốt sau khi có bản vẽ mặt tiền và chiều cao thật của cột, tường.

Lối vào và chỗ ngồi: đủ sáng, không chói

Đèn trang trí mặt tiền đẹp đến đâu thì lối vào vẫn phải nhìn rõ. Quy chuẩn thiết kế HAT áp dụng mục tiêu khoảng 100 lux (dao động 75–125 lux) cho khu ngoài trời như sảnh, ban công. Mức này đủ để nhìn rõ bậc, tìm chìa khóa, nhận ra người đứng ở cửa, mà không chói như sân thể thao. Cách hiểu con số lux xem bài độ rọi lux là gì.

• Bậc tam cấp: ánh sáng nên rơi lên mặt bậc, để mép bậc hiện rõ. Bậc tối rất dễ trượt chân.
• Cửa chính: sáng mặt người đứng trước cửa, không chiếu thẳng vào mắt.
• Chỗ ngồi ngoài hiên: kiểm tra chói ở tư thế ngồi, không kiểm tra ở tư thế đứng. Đèn rọi cột, rọi trần mà lộ mặt đèn ngay tầm mắt người ngồi thì buổi tối ngồi hiên sẽ rất khó chịu.

Màu ánh sáng: vì sao mặt tiền thường dùng 3000K

Gỗ, đá vân ấm, sơn màu kem ngoài trời sẽ “chết màu” dưới ánh sáng quá trắng: gỗ xám đi, đá trông lạnh. Ánh sáng vàng ấm 3000K giữ được màu gỗ, màu đá, tạo cảm giác ấm và mời gọi khi nhìn từ ngoài vào. Dòng đèn ngoài trời HAT đang dùng chủ yếu là 3000K.

Quan trọng hơn con số là thống nhất: đèn cột, đèn trần hiên, đèn sân vườn, đèn lối đi nên cùng một tông màu. Mặt tiền mua đèn nhiều đợt, mỗi đợt một màu, đứng ngoài cổng nhìn vào sẽ thấy ngay chỗ vàng chỗ trắng. Đọc thêm bài SDCM và độ đồng nhất màu đèn LED.

Chọn đèn và đi mạch để đèn ngoài trời không nhanh hỏng

Đèn ngoài trời chịu mưa, nắng, hơi ẩm, có nhà còn chịu gió muối. Năm yếu tố làm đèn ngoài trời nhanh hỏng mà nhiều chủ nhà chưa để ý:

1. Chỉ số chống nước không đạt. Đèn ngoài trời nên từ IP65 trở lên (kín bụi, chịu tia nước phun từ mọi hướng, theo chuẩn chung IEC 60529). Chỗ dễ đọng nước dùng IP67, đèn ngâm dưới nước dùng IP68.
2. Vật liệu không hợp khí hậu, nhất là nhà ven biển như Cửa Lò, Diễn Châu.
3. Lắp ở chỗ không thoát nước, nước đọng quanh thân đèn lâu ngày.
4. Dây điện, đầu nối không được bảo vệ kỹ. Đèn tốt mà mối nối hở thì vẫn hỏng.
5. Không có cảm biến hay hẹn giờ, đèn bật suốt đêm, quên tắt cả ngày.

Về điện, đèn ngoài trời của HAT chạy 24V, lấy điện qua bộ nguồn chuyển 220V xoay chiều về 24V một chiều. Bộ nguồn đặt ngoài trời phải là loại chịu nước, ví dụ bộ nguồn ngoài trời 200W chuẩn IP67 trong danh mục HAT. Mạch cấp cho khu ngoài trời nên có thiết bị chống dòng rò (RCD) 30 mA, theo QCVN 12:2014/BXD về hệ thống điện nhà ở.

Cách tính và bố trí đèn cho phần sân vườn phía trước nhà xem bài đèn rọi cây, đèn âm đất sân vườn.

Chia mạch theo kịch bản cho mặt tiền

Mặt tiền không cần bật hết đèn suốt đêm. Nên tách ít nhất ba line: đèn lối vào (có thể gắn cảm biến, hẹn giờ), đèn kiến trúc (hắt cột, hắt trần, rọi vách) và đèn chỗ ngồi ngoài hiên. Đêm khuya chỉ để vài đèn lối đi sáng nhẹ cho an toàn. Cách chia line chi tiết xem bài chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng.

Câu hỏi thường gặp

Chiếu sáng mặt tiền nhà nên dùng đèn gì?

Nên dùng đèn hắt sáng kiến trúc (hắt cột, hắt tường, rọi vách, hắt trần gỗ mái hiên) kết hợp đèn lối vào cho bậc tam cấp, cửa chính. Không nên dùng một đèn pha công suất lớn chiếu trắng cả mặt tiền.

Đèn ngoài trời nên chọn IP bao nhiêu?

Đèn trên cạn ngoài trời nên từ IP65 trở lên. Chỗ dễ đọng nước dùng IP67, đèn ngâm dưới nước dùng IP68. Đèn ngoài trời HAT đang dùng đạt IP65 đến IP68 tùy loại.

Hiên nhà trần gỗ nên lắp đèn thế nào?

Nên hắt ánh sáng lên mặt trần gỗ, ví dụ gắn đèn rọi nhỏ trên xà chiếu ngược lên, thay vì khoét đèn âm trần chiếu xuống. Nếu cần sáng bàn trà, thêm một đèn chiếu xuống đi line riêng.

Mặt tiền nên dùng ánh sáng vàng hay trắng?

Thường dùng 3000K vàng ấm, nhất là khi mặt tiền có gỗ, đá. Quan trọng là cả mặt tiền, hiên và sân vườn cùng một tông màu, không chỗ vàng chỗ trắng.

Đèn ngoài trời 24V có an toàn hơn 220V không?

Đèn 24V lấy điện qua bộ nguồn chuyển 220V về 24V, nên dây và đèn ngoài trời chạy điện áp thấp. Mạch vẫn cần thiết bị chống dòng rò 30 mA theo QCVN 12:2014/BXD, bộ nguồn đặt ngoài trời phải chịu nước.

Thiết kế, thi công chiếu sáng mặt tiền và hiên nhà cùng HAT Lighting

Mặt tiền cần chốt vị trí đèn, đường dây và bộ nguồn trước khi lát sàn hiên, đóng trần gỗ, ốp đá. Làm sau thì phải đục hoặc để dây lộ. HAT Lighting nhận thiết kế và thi công chiếu sáng trọn gói cho biệt thự, villa, nhà phố, nhà vườn tại Nghệ An – Hà Tĩnh: bản vẽ bố trí đèn trong nhà và ngoài trời, bảng tính độ rọi, cung cấp đèn, thi công, căn chỉnh hướng đèn khi nghiệm thu và bảo hành tận nơi. Phí thiết kế công khai tại trang chi phí thiết kế chiếu sáng nhà ở.

• Gửi bản vẽ hoặc ảnh mặt tiền qua Zalo 0975 422 031.
• Gọi hotline 0859 729 666.
• Xem dịch vụ: biệt thự · villa · nhà vườn · sân vườn · nhà phố.

Xem thêm: Đèn rọi cây, đèn âm đất sân vườn · Chia line đèn theo kịch bản chiếu sáng · SDCM là gì · Cách bố trí đèn cầu thang